„BEZPIECZEŃSTWO W SIECI INTERNET”
– akcja szkolna z okazji
Międzynarodowego Dnia Bezpiecznego Internetu - 7 lutego 2012r.
7 lutego ponad 70 państw z pięciu kontynentów obchodzić będzie Dzień Bezpiecznego Internetu (DBI). W Polsce DBI od 2005 roku organizowany jest przez Polskie Centrum Programu Safer Internet*, które tworzą Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK) oraz Fundacja Dzieci Niczyje (FDN). Głównym partnerem DBI 2012 jest Fundacja Orange, a patronat honorowy nad wydarzeniem objęła Minister Edukacji Narodowej Krystyna Szumilas. Z badań przeprowadzonych z dziećmi w wieku 9-16 lat w ramach unijnego projektu EU Kids Online II wynika, że co trzeci rodzic nigdy nie tłumaczył dziecku, jakie są zasady bezpiecznego surfowania i nie potrafi pomóc dziecku w przypadku trudności ze znalezieniem czegoś w Internecie, a prawie połowa nigdy nie dała wskazówki dziecku co zrobić, gdy coś je przestraszy czy zaniepokoi online. Aż 58 proc. dzieci nie pamiętało, żeby kiedykolwiek korzystali z Internetu wspólnie z rodzicami. Dlatego też hasło przewodnie tegorocznych obchodów Dnia Bezpiecznego Internetu – „Wspólnie odkrywamy cyfrowy świat! Bezpiecznie” - ma zwrócić uwagę rodziców, dziadków i opiekunów na fakt, iż Internet powinien być elementem łączącym pokolenia, że można razem z najmłodszymi poznawać korzyści z surfowania.
Możliwe zagrożenia w sieci Internet
• Kontakt z nieodpowiednimi treściami – spam, pornografia, treści faszystowskie, wzywające do nienawiści, propagujące zażywanie środków psychoaktywnych, itp. Tego rodzaju zagrożenia występują przy korzystaniu ze wszystkich serwisów internetowych – od stron www, przez pocztę elektroniczną, po komunikatory.
• Zagrożenie w prawdziwym świecie – nigdy nie wiadomo, kto jest po drugiej stronie – może to być pedofil, złodziej lub innego rodzaju przestępca. Młodzież i dzieci są z natury ufni i w takiej konfrontacji są z góry skazani na porażkę. Najczęściej w celu nawiązania bliskiej relacji z ofiarą wykorzystywane są komunikatory internetowe, umożliwiające praktycznie nieprzerwany kontakt w czasie rzeczywistym z osobą podłączoną do Sieci.
• Nękanie za pośrednictwem Sieci – mniej groźne niż niebezpieczeństwa w prawdziwym świecie, ale często bardzo męczące. Są to zwykle działania „dowcipnisiów”, którzy często nie znają adresata swoich zaczepek. Mogą zasypać skrzynkę pocztową setkami e-maili, wysyłać pogróżki, itp.
• Narażenie na straty finansowe – Sieć roi się od złodziei i oszustów. Należy zachowywać szczególną ostrożność przy transakcjach za pośrednictwem Internetu, korzystaniu z usług banków internetowych, zakupach w sklepach internetowych oraz na aukcjach organizowanych w Sieci.
Zasady bezpieczeństwa w Internecie
Cyberprzestrzeń jest jak wielkie miasto. Możesz znaleźć tam biblioteki, uniwersytety, muzea, miejsca rozrywki oraz możliwość spotkania wielu wspaniałych ludzi. Niestety możesz tam spotkać ludzi lub sprawy, których powinieneś unikać. Znając niebezpieczeństwa i sposoby ich uniknięcia możesz bezpiecznie korzystać z Internetu.
Nie ufaj osobom poznanym w Sieci.
Nigdy nie można w 100% zaufać komuś poznanemu w Sieci. Wielu obcych internautów udaje kogoś, kim naprawdę nie jest po to, żeby zrobić nam krzywdę. Nie spotykaj się z nikim zbyt pochopnie w prawdziwym świecie. Jeżeli planujesz spotkanie, zawsze poinformuj o tym zaufane osoby.
Nie podawaj swoich danych.
W Internecie posługuj się tylko nickiem (pseudonimem) i nigdy nie podawaj swoich danych osobowych, takich jak imię lub nazwisko, numer telefonu, adres, czy numer szkoły. Chroń swoją prywatność w Sieci. Jeśli bierzesz udział w jakimkolwiek forum publicznym w Internecie, nie podawaj informacji, które mogłyby pozwolić na ustalenie twojej tożsamości (dotyczy to również danych twoich rodziców, rodzeństwa, znajomych). Pamiętaj, że możesz rozmawiać z obcym, który wykorzysta przeciwko Tobie informacje, które mu podasz!
Dbaj o bezpieczeństwo swoich przyjaciół.
Nie podawaj nikomu ich danych, nie publikuj zdjęć bez ich zgody. Nie wiesz, jaki ktoś zrobi z nich użytek, a kiedy je wysyłasz lub umieszczasz w Internecie, nie masz już nad nimi kontroli. Przecież nie chcesz, by przyjaciel wpadł w kłopoty.
Nie wysyłaj swoich zdjęć osobom, których nie znasz.
Mów, jeśli coś jest nie tak.
W sytuacji kiedy ktoś lub coś Cię w Internecie zaniepokoi lub wystraszy koniecznie opowiedz o tym zaufanej osobie. Jeżeli masz do czynienia nieuczciwą osobą, razem łatwiej będzie go Wam pokonać.
Powiedz dorosłemu, któremu ufasz, gdy coś w Internecie Cię zaniepokoi:
jeśli ktoś przysłał Ci wulgarnego e-maila lub nęka Cię za pomocą komunikatora. Powiedz też, jeśli szukając informacji, trafiłeś na stronę, która namawia do nienawiści lub do czegoś dziwnego.Zabezpiecz swój komputer.
Jeżeli Twój komputer jest podłączony do Internetu, musisz mieć zainstalowany odpowiedni program antywirusowy. Powinieneś również zaopatrzyć się w firewall. Bez tych narzędzi jesteś łatwym celem dla wszelkiego rodzaju nieuczciwych osób. Używaj dobrego programu antywirusowego, dbaj by baza wirusów była aktualna. Nie otwieraj e-maili od nieznajomych, nie klikaj na linki podesłane przez obcą osobę – mogą Ci zawirusować komputer!
Bądź ostrożny, jeśli ściągasz coś do swojego komputera ze strony www.
Niektóre strony www proszą o pozwolenie na załadowanie jakiegoś programu lub „podłączenie się". Programy te w niektórych przypadkach mogą być wykorzystywane później do przesyłania ci jedynie irytujących reklam. Niestety często są również używane do ingerowania w twoją prywatność, śledzenia tego, co robisz w danej chwili w sieci czy wprowadzania wirusów do twojego komputera. Mogą one zamienić twój komputer w serwer, z którego ktoś nieznajomy będzie mógł swobodnie korzystać, np. pobierając bez twojej zgody twoje fotografie, prywatne dokumenty i inne. Nie wgrywaj żadnych programów, jeśli nie masz pewności, że pochodzą one z godnego zaufania źródła.Bądź ostrożny korzystając z czat roomów.
Czat room jest prawdopodobnie najbardziej niebezpiecznym obszarem w Internecie. Nigdy nie możesz mieć pewności z kim naprawdę rozmawiasz. Możesz spotkać tam wielu przyjaznych i ciekawych ludzi. Pamiętaj jednak, że czaty są również wykorzystywane przez pedofilii do poszukiwania swoich ofiar, szczególnie wśród nastolatków. Nigdy nie podawaj swoich danych osobowych i nie organizuj spotkań w „realu" bez wiedzy innych zaufanych Ci osób..Odpowiadaj mądrze na otrzymane wiadomości.
Nigdy nie odpowiadaj na wiadomości (e-maile, komentarze na czacie, IM, grupy dyskusyjne, itp.), które sprawiają, że czujesz się skrępowany, zmieszany lub zaniepokojony. Gdy otrzymasz taką wiadomość, powiedz o tym rodzicom lub innym dorosłym, do których masz zaufanie. Zgłoście taki incydent do punktu kontaktowego http://www.hotline.org.pl/Internet daje złudne poczucie anonimowości i bezkarności.
Wcale tak nie jest! Szanuj innych użytkowników Internetu i wymagaj, by Ciebie szanowano. Choć nie zdajemy sobie z tego sprawy, zostawiamy w Internecie wiele śladów. Gdy ktoś narusza Twoje prawa, można go odnaleźć. Sam też staraj się nie naruszać czyichś praw!Pamiętaj, że w Internecie również obowiązują zasady dobrego wychowania.
Nie rób niczego, co mogłoby urazić innych użytkowników lub byłoby sprzeczne z prawem.
Etykieta to zbiór zasad zachowania, które obowiązują w danym miejscu lub środowisku. Również w Internecie ustalono, co można robić, a czego należy unikać, jakie zachowania są w porządku, a jakie uznaje się za nietaktowne, złe czy niewłaściwe. Jest to tak zwana Netykieta, czyli zasady wypracowane przez użytkowników Internetu, których powinni przestrzegać wszyscy internauci, żeby korzystanie z Sieci było przyjemne dla każdego. Zasady Netykiety znajdują się w wielu miejscach w Sieci. Aby się z nimi zapoznać wystarczy wpisać to hasło w dowolną wyszukiwarkę.
* Polskie Centrum Programu Safer Internet powołane zostało w 2005 r. w ramach programu Komisji Europejskiej „Safer Internet”. Tworzą je Fundacja Dzieci Niczyje oraz Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – koordynator Centrum. Centrum podejmuje szereg kompleksowych działań edukacyjnych na rzecz bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z Internetu i nowych technologii. W ramach Centrum działają również zespoły: Dyżurnet.pl - polski punkt ds. zwalczania nielegalnych treści w Internecie oraz Helpline.org.pl - punkt pomocy dla dzieci, rodziców i profesjonalistów w przypadkach zagrożeń w Internecie. Głównym partnerem projektów edukacyjnych oraz współrealizatorem projektu Helpline.org.pl jest Fundacja Orange. Więcej informacji o programie w Polsce: www.saferinternet.pl
Szczegółowe informacje dotyczące obchodów DBI w Polsce: www.dbi.pl
Materiały multimedialne: http://dbi.saferinternet.pl/art_dbi/multimedia.html